Bugün bütün dünyada genlerin tam yerlerini saptamak, kimliğini belirlemek ve biyolojik çeşitliliği oluşturan canlı sistemlerdeki işlevleri üzerinde araştırmalarda bulunmak için büyük miktarlarda kaynak harcanmaktadır. Gelişmiş ülkelerde modern biyolojinin ağırlık noktası moleküler biyoloji alanında öğretim ve temel araştırma olmuş, bundan sonra biyoteknoloji ve biyolojinin diğer uygulamaları düzenli ve verimli olarak çalışmaya başlamıştır. Dolayısıyla moleküler biyoloji eğitimi ve öğretimi biyolojinin farklı dallarında uzmanlaşmak için de gerekli ve zorunlu bir hale gelmiştir. Bu durum dikkate alınarak dünyada birçok ülkede moleküler biyoloji eğitim, öğretim ve araştırma stratejileri geliştirilip uygulamaya konulmuştur. 

Türkiye'nin yukarıda sözü edilen temel alt yapı ve moleküler biyoloji bilgileri ile donatılmış şekilde yetişmiş moleküler biyologlar hususunda çok büyük bir açığı olduğu gerçektir. Bu nedenle özellikle biyoteknolojik araştırma programları oluşturulurken gereksinim duyulan yetişmiş insan gücünün sağlanmasıda güçlüklerle karşılaşılmaktadır. Türkiye bu alanda çağın gerisinde kalmamak için biyolojiye devrimci bir anlayışla bakan, eğitim-öğretim-temel araştırma ve teknoloji kavramlarını entegre bir şekilde hayata geçirecek moleküler biyoloji bölümlerini üniversitelerinde oluşturmak zorundadır. İ.T.Ü Fen-Edebiyat Fakültesi bünyesinde kurulan, Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü bu zorunluluk göz önüne alınarak kurulmuştur.

İ.T.Ü Fen-Edebiyat Fakültesi bünyesindeki Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Programı oluşturulurken ülkemizin aşağıda özetlenen gereksinimleri göz önüne alınmıştır:

 İnsan ve "doğa" sağlığının korunması ve bunu sağlayıcı yeni yöntem ve ürünlerin oluşturulmasında moleküler biyolojinin hem bir temel bilim dalı olarak ve hem de biyoteknolojik uygulamaların geliştirilmesi ve ülkemizde yaygınlaşmasında daha etkin ve yeterli kullanımı için gerekli altyapının oluşturulması. Bu kapsamda ana başlıklar:

a) Tıp, tarım - ormancılık, gıda, tekstil, kimya, vb. gibi biyoteknolojinin endüstriyel uygulamalarının mümkün ve günümüzde neredeyse kaçınılmaz hale geldiği sektörlerin gereksinimleri

b)  Çevre kirliliğinin önlenmesi ve ekosistemlerin korunması için gereksinimler

c)  Genetik hastalıkların tanısı ve tedavisinde duyulan gereksinimler

şeklinde özetlenebilir.